toggle

MENU GŁÓWNE

Publikacje książkowe PDF Drukuj Email
Spis treści
Publikacje książkowe
2
3
4
5
Wszystkie strony

Teoria literatury a wizje edukacji literackiejTeoria literatury a wizje edukacji literackiej. Studium porównawcze koncepcji dydaktycznych Piotra Chmielowskiego, Kazimierza Wóycickiego i Zygmunta Łempickiego, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2003.

 

Zasadniczym celem pracy jest analiza metodologiczno-teoretyczna dwóch najistotniej-

szych koncepcji kształcenia literackiego, które funkcjonowały w okresie dwu­dziestolecia międzywojennego – koncepcji estetycznolite-

rackiej Kazimierza Wóy­cickiego i koncepcji kulturoznawczej Zygmunta Łempickiego.

Recenzent książki – prof. Henryk Markiewicz – napisał o niej m.in.: „Jest to praca ambitna, wykonana z czujną świadomością metodologiczną, przekonywająca w swych głównych tezach. Na trzech trafnie dobranych, bo reprezentatywnych i wybitnych przykładach – Piotra Chmielowskiego, Kazimierza Wóycickiego i Zygmunta Łempickiego – pokazuje trzy różne modele edukacji literackiej, nadto zaś – przekonywająco udowadnia zależność tych modeli od aktualnej lub dopiero co minionej świadomości literackiej.”

 

 

Spis treści

Wstęp

Rozdział I.
PIOTRA CHMIELOWSKIEGO POZYTYWISTYCZNA WIZJA EDUKACJI LITERACKIEJ

Literaturoznawcze zapatrywania Piotra Chmielowskiego
Psychologiczne poglądy Piotra Chmielowskiego na procesy nauczania i uczenia się
Zapatrywania Chmielowskiego na kształcenie literackie

Rozdział II.
KONCEPCJA DYDAKTYCZNA KAZIMIERZA WÓYCICKIEGO
I JEJ METODOLOGICZNO-TEORETYCZNE PRZESŁANKI

Literaturoznawcze przesłanki poglądów dydaktycznych Wóycickiego
Uwagi o psychologicznych przesłankach koncepcji dydaktycznej Wóycickiego
Kazimierza Wóycickiego „modernistyczny" model kształcenia literackiego

Rozdział III.
POGLĄDY DYDAKTYCZNOLITERACKIE ZYGMUNTA ŁEMPICKIEGO

Literaturoznawcze przesłanki koncepcji dydaktycznej Łempickiego
Uwagi o psychologicznych zapatrywaniach autora Polski i polskości
Poglądy Zygmunta Łempickiego na edukację literacką

Słowo końcowe

Bibliografia


Teoria kształcenia literackiego w latach 1918–1939. Antologia, Cz. 1Teoria kształcenia literackiego w latach 1918–1939. Antologia, Cz. 1: Główne idee i koncepcje kształcenia literackiego w latach 1918–1939, wybór i opracowanie Leszek Jazownik, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 2001.

Pierwszy tom antologii Teoria kształcenia literackiego w latach 1918–1939 odwołuje się do zasady – jak można by to określić – historyczno-rozwojowej. Próbuje się tu za pośrednictwem doboru i układu tekstów przedstawić główne koncepcje nauczania i uczenia się literatu­ry, które ukształtowały się w latach 1918–1939, a także ukazać owe koncepcje w ich historycznym rozwoju. Przede wszystkim skoncentrowano się na prezentacji dwóch najistotniejszych propozycji dydaktycznych, tj. koncepcji „lekturoznawczej" (zwanej też „monograficzną" lub „estetycznolileracką") oraz koncepcji „kulturoznawczej". Starano się też przybliżyć polemiki toczone przez rzeczników tych koncepcji. Osobne miejsce poświęcone zostało teoriom kształcenia literackiego, które odegrały mniejszą rolę w rozwoju dydaktyki literatury okresu międzywojennego, a mianowicie tzw. koncepcji „psychologicznej” i  koncepcji „antybelferskiej”.

SPIS TREŚCI CZ. 1:

Przedmowa
Nota edytorska

ROZDZIAŁ I. W KRĘGU IDEI ESTETYCZNEGO WYCHOWANIA MŁODZIEŻY (KONCEPCJA LEKTUROZNAWCZA) ORAZ IDEI WYCHOWANIA NARODOWO-PATRIOTYCZNEGO

Kazimierz Wóycicki, Rozbiór literacki w szkole. Podręcznik dla nauczycieli [1921]
Bogdan Nawroczyński, Na marginesie programu języka polskiego dla gimnazjum wyższego [1921]
Bolesław Pochmarski, Nauka literatury na tle chwili obecnej (jej cele, zakres i metoda) [1922]
Konstanty Wojciechowski (z udziałem Bogdana Nawroczyńskiego i Stanisława Szobera), Język polski (Gimnazjum wyższe) [1923]
Stanisław Adamczewski, Poeci romantyczni w programie szkolnym [1925]
Franciszek Bielak, Lektura arcydzieł obcych przy nauce języka polskiego [1925]

ROZDZIAŁII. POLEMIKA WOKÓŁ KONCEPCJI ESTETYCZNEGO ROZBIORU DZIEŁA LITERACKIEGO

Julian Krzyżanowski, Kilka słów w sprawie nauki o literaturze w szkole średniej [1923]
Kazimierz Wóycicki, Cele i charakter nauczania literatury polskiej w szkole średniej [ 1925]
Zygmunt Łempicki, Nauka literatury w szkole średniej a uniwersytet [1925]
Zenon Aleksandrowicz, Juliusz Balicki, Ryszard Skulski, Juliusz Zaleski, Program ministerialny nauki języka polskiego w szkole średniej w świetle dotychczasowej praktyki. Referat zbiorowy Sekcji Polonistycznej TNSW we Lwowie [1925]
Emilian Stala, Kilka uwag w sprawie analizy literackiej w szkole [1927]
Józef Ciembroniewicz, Ostrożnie z heurezą [1928]
Józef Grodecki, Program i nauczanie języka polskiego w szkole średniej. Metody i wyniki [1931]
E. Alterowa, Na marginesie artykułu p. J. Grodeckiego [1931]

ROZDZIAŁ III. W STRONĘ WYCHOWANIA OBYWATELSKO-PAŃSTWOWEGO  ORAZ TZW. KULTUROZNAWCZEJ KONCEPCJI NAUCZANIA LITERATURY

1. IDEE I KONCEPCJE

Zygmunt Łempicki, Polska i polskość w nauczaniu polskiego [1930]
Paweł Gduła, Nauczanie języka polskiego a wychowanie obywatelskie [1930]
Kazimierz Kosiński, Wychowanie obywatelskie a nauka historii literatury w szkole średniej [1930]
Stanisław Seweryn, Nauczanie literatury polskiej w szkołach średnich a wychowanie obywatelsko-państwowe [1931]
Juliusz Kleiner, Godziny języka polskiego a budowanie kultury [1933]
Stefan Drzewiecki, Wychowanie obywatelsko-państwowe a nauka języka polskiego [1933]
Juliusz Saloni, O prawa literatury w nauczaniu [1937]

2. REFLEKSJA NAD PROGRAMAMI NAUCZANIA

szkoła powszechna

Jadwiga Dańcewiczowa, Program języka polskiego w szkole powszechnej [1933]
Józefa Zmichowska-Rytlowa, Lektura w nowych programach szkoły powszechnej [1933]

gimnazjum i liceum

Wilhelm Barbasz, System czy historia literatury polskiej w szkole średniej [1930]
Władysław Szyszkowski, Najpilniejsze postulaty nauki języka polskiego w szkołach średnich [1931]
Józef Gołąbek, Nauczanie literatury [1932]
Jan Hulewicz, O przebudowie studium polonistycznego w szkole ogólnokształcącej [1933]
Karol Irzykowski, Programy nauki języka polskiego (Dyskusja w Akademii Literatury) [1934]
Henryk Schipper, O program literatury polskiej w liceum humanistycznym [1934/1935]
Stanisław Wiącek, Postawa nauczyciela wobec nowych programów [1934]
Władysław Szyszkowski, Program języka polskiego w gimnazjum w świetle czteroletniego doświadczenia [1938]
c) studia polonistyczne
Juliusz Saloni, Nowe programy gimnazjum a studium uniwersyteckie polonistyki [1935]
Stefan Kołaczkowski, W sprawie reformy studiów polonistycznych [1934/1935]

3. METODYKA LEKTURY

Maria Librachowa, Typy lekcyj „na wymarciu" [1930]
Juliusz Balicki, Jak uczyć czytać, mówić i pisać na stopniu średnim [1931]
Benedykt Jacórzyński, Z metodyki czytań szkolnych [1932]
Wilhelm Barbasz, Praca cicha w nauczaniu literatury polskiej [1932]
Stefania Skwarczyńska, Sąd literacki w szkole [1932]
Stanisław Peliński, U podstaw metodyki lektury [1935]
Zenon Klemensiewicz, Z rozważań nad celem i metodą lektury szkolnej [1937]
Jan Kulpa, Czytanki i lektura w szkole powszechnej [1937]
Samuel Kleinerman, Lekcja polskiego metodą „projektów" [1938]

ROZDZIAŁ IV. INNE KONCEPCJE: KONCEPCJA PSYCHOLOGICZNA I KONCEPCJA ANTYBELFERSKA

Bronisław Poletur, Interpretacja lektury w szkole jako środek kształcenia intuicji bezpośredniego przeżycia i wyobraźni twórczej [1924]
Bronisław Poletur, Nauka o literaturze w oświetleniu metody porównawczej [1926]
Juliusz Saloni, Psychologiczne zasady wychowania a nauczanie języka ojczystego (wykład wstępny na kursie metodycznym we Lwowie) [1933]
Juliusz Kaden-Bandrowski, Wykład literatury w szkole średniej [1931]
Juliusz Kaden-Bandrowski, Czytanie w szkole [1934]


Teoria kształcenia literackiego w latach 1918–1939. Antologia, cz. 2Teoria kształcenia literackiego w latach 1918–1939. Antologia, cz. 2: Wybrane kręgi zainteresowań międzywojennej dydaktyki literatury, wybór i opracowanie Leszek Jazownik, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Tadeusza Kotarbińskiego, Zielona Góra 2001.

W odróżnieniu od części pierwszej antologii, w której materiał edytorski uporządkowany został wedle zasady historyczno-rozwojowej (a więc w taki sposób, aby ukazać zasadnicze kierunki rozwoju międzywojennych koncepcji kształcenia literackiego), w części drugiej zastosowana została zasada, którą można by opatrzyć mianem historyczno-problemowej. Zebrane teksty ujęte zostały mianowicie w kilka kręgów zagadnień (przy zachowaniu jednak chronologii). Odwołanie się w opracowaniu do dwojakiego rodzaju zasad doboru materiału historycznego ma w intencji wydawcy ułatwić Czytelnikowi uchwycenie zasadniczych kierunków przeobra­żeń międzywojennych koncepcji kształcenia literackiego, jak też prześledzenie (niejako pod szkłem powiększającym) rozwoju zapatrywań na pewne kwestie szczegółowe.

SPIS TREŚCI CZĘŚĆI II:

ROZDZIAŁ I. PROBLEMATYKA OGÓLNA. DYDAKTYKA LITERATURY A INNE DYSCYPLINY NAUKOWE

Władysław Szyszkowski, Dydaktyka literatury [1936]
Marian Des Loges, Przeżycie a przedmiot w dziele literackim (uwagi z pogranicza teorii i dydaktyki literatury) [1937]
Leopold Blaustein, O poznawaniu dzieła literackiego w szkole [1938]
Ignacy Kiken, Kryzys metodyki [1935]
Leon Langholz, Współpraca polonisty z nauczycielem przedmiotów pedagogicznych [1931]
Leon Langholz, Dydaktyka literatury polskiej a metodologia badań literackich [1936]
Leon Langholz, Psychologia w badaniach literackich i w nauczaniu języka polskiego (wczoraj - dziś- jutro) [1939]

ROZDZIAŁ II. KORELACJA I INTEGRACJA TREŚCI NAUCZANIA

Stefania Skwarczyńska, Teoria literatury w liceum ogólnokształcącym [1938]
Stefan Kawyn, Z socjologii literatury w szkole średniej (uwagi do dyskusji) [1930]
Henryk Życzyński, Materiały psychologiczne w literaturze. Uwagi nad współdziałaniem psychologa i polonisty w szkole średniej [1933]
Zygmunt Kosior, Psychologia chorobliwa w literaturze a kwestia charakterystyki [1938]

ROZDZIAŁ III. AKTUALIZACJA NA LEKCJACH JĘZYKA POLSKIEGO

Bogdan Suchodolski, O aktualizacji nauczania literatury (aktualizacja
chronologiczna i aktualizacja psychiczna) [1931]
Stanisław Swidwiński, Aktualizacja w nauczaniu literatury [1932]

ROZDZIAŁ IV. REGIONALIZM W NAUCZANIU LITERATURY

Stanisław Tync, Regionalizm w nauczaniu języka ojczystego [1928]
Aleksander Patkowski, Literatura a regionalizm [1931]
Władysław Pniewski, Regionalizm w nauczaniu języka polskiego [1931]

ROZDZIAŁ V. NAUCZANIE WIERSZY. WYGŁASZANIE ESTETYCZNE UCZENIE SIĘ NA PAMIĘĆ

Juliusz Balicki, O wygłaszaniu estetycznym w szkole średniej [1925]
Benedykt Kubski, O nauczaniu wierszy [1927]
Stanisław Wiącek, O nauczaniu wierszy [1929]
Roman Ingarden, Lekceważenie pamięci [1938]

ROZDZIAŁ VI. WYPISY I PODRĘCZNIKI SZKOLNE

1. REFLEKSJA NAD ROLĄ I ZADANIAMI PODRĘCZNIKÓW I WYPISÓW

Juliusz Balicki, Rola podręcznika w nauczaniu języka ojczystego [1932]
Tadeusz Parnowski, O nowy podręcznik do nauki języka polskiego w liceum ogólnokształcącym [1938]
Roman Ingarden, O roli podręcznika w nauczaniu w szkole średniej [1939]

2. W KRĘGU RECENZJI PODRĘCZNIKÓW I WYPISÓW

Aleksander Szymankiewicz, Wypisy polskie dla gimnazjum niższego [1922]
Ryszard Skulski, Ze świata czytanek szkolnych. Luźne uwagi o podręcznikach Reitera,
Tyńca i Gołąbka, Balickiego i Maykowskiego [1932]
Janina Kulczycka-Saloni, Nowe czytanki na klasę I gimnazjum [1938]
Aureli Drogoszewski, Przegląd podręczników szkolnych literatury polskiej [1922]

ROZDZIAŁ VII. OBRAZ I ILUSTRACJA W NAUCZANIU LITERATURY

Kazimierz Wóycicki, Obraz w nauczaniu literatury [1923]
Zygmunt Schmeidler, Problem korzystania z obrazu w nauczaniu języka i literatury polskiej [1935]
Henryk Policht, Interpretowanie obrazów w nauce szkolnej [1936]

ROZDZIAŁ VIII. TEATR SZKOLNY I PRASA SZKOLNA

Lucjusz Komarnicki, Teatr szkolny [1925]
Mieczysław Giergielewicz, Teatr szkolny [1937]
Maria Ostrowska, Samorodny teatr szkolny [1938]
Tadeusz Adamczyk, Prasa szkolna [1937]

ANEKS
LITERATURA
INDEKS RZECZOWY

INDEKS NAZWISK


Teoria i praktyka kształcenia literackiego oraz językowego w latach 1918–1939Teoria i praktyka kształcenia literackiego oraz językowego w latach 1918–1939, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Tadeusza Kotarbińskiego, red. Leszek Jazownik, Zielona Góra 1999.

Książka wydana została dla uczczenia 80. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Rocznicowa data stała okazją do podjęcia refleksji nad odradzaniem się polonistyki szkolnej po 123 latach jej funkcjonowania w warunkach zaboru oraz do przypomnienia dorobku międzywojennej dydaktyki literatury i języka.

Publikacja nawiązuje swym tytułem do zorganizowanej w Zielonej Górze w dniach 6–7 listopada 1997 roku konferencji poświęconej problematyce edukacji literackiej oraz językowej w szkole polskiej okresu dwudziestolecia mię­dzywojennego i niemal w całości składa się z artykułów przedstawionych w czasie obrad.

SPIS TREŚCI

Wstęp

CZĘŚĆ I. Z PROBLEMÓW EDUKACJI LITERACKIEJ

Rozdział I. Koncepcje i wizje kształcenia literackiego

Maria Gołaszewska, Kamień filozoficzny polonistyki. Reinterpretacja pojęcia „kształcenie literackie" w aspekcie antropologii filozoficznej

Władysław Sawrycki, Szkolna przeszłość polonistyczna widziana z dzisiejszej aktualizującej perspektywy

Lech Słowiński, Edukacja literacka w średnich szkołach ogólnokształcących okresu dwudziestolecia międzywojennego w świetle obowiązujących programów i podręczników

Teresa Świętosławska, Dydaktyka literatury a metodologia badań literackich w dwudziestoleciu międzywojennym

Barbara Bogołębska, Świadomość genologiczna w polonistyce szkolnej międzywojnia

Henryk Kurczab, Współzależność treści programowych w nauczaniu historii i języka polskiego w okresie dwudziestolecia międzywojennego

Alina Zabrotowicz, Biografie pisarzy w podręcznikach szkół średnich w latach 1918–1939

Elżbieta Tymoczko-Tichoniuk, „Krytyka" Wilhelma Feldmana wobec kwestii edukacyjnych

Leszek Jazownik, Uwagi o koncepcji dydaktycznej Kazimierza Wóycickiego i jej metodologiczno-teoretycznych przesłankach

Dorota Amborska-Głowacka, Zarys tradycji międzywojennej w programach szkoły średniej w latach 1944–1948

Rozdział II. Obraz tradycji literackiej w programach nauczania i podręcznikach szkolnych

Beata Gromadzka, Uczyć się romantyzmu, jak uczyć się życia. Obraz tradycji romantycznej w dwudziestoleciu międzywojennym i obecnie

Henryk Gradkowski, Mickiewicz w szkole polskiej 1918–1939

Józef Szocki, Utwory Henryka Sienkiewicza w procesie szkolnej edukacji polonistycznej(okres międzywojenny i współczesność)

Ireneusz Sikora, Od Mazanowskiego do Kleinera. Literatura Młodej Polski w podręcznikach dla międzywojennej szkoły średniej

Rozdział III. W kręgu czasopism młodzieżowych

Maria Dudzik, Nad miesięcznikiem „Zew Młodzieży" Państwowego Gimnazjum w Buczaczu

Franciszek Pilarczyk, Literatura na łamach czasopisma „Młodzież sobie" (1927–1938)

CZĘŚĆ II. Z PROBLEMÓW KSZTAŁCENIA JĘZYKOWEGO

Zygmunt Zagórski, O problematyce lekcji z gramatyki języka polskiego w przedwojennym gimnazjum i liceum ogólnokształcącym

Bożena Kotuła, Terminologia gramatyczna w wybranych programach międzywojennych

Bogdan Walczak, Władysław Kuraszkiewicz jako metodyk. Kartka z międzywojennych dziejów metodyki nauczania języka polskiego

Katarzyna Węgorowska, Koncepcje dialektologii polskiej dwudziestolecia międzywojennego we współczesnej dydaktyce

Indeks nazwisk


Polonistyka szkolna w latach 1918-1939. Koncepcje i polemikiPolonistyka szkolna w latach 1918-1939. Koncepcje i polemiki. Programy i ich realizacja, red. Leszek Jazownik, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2002.

Książka stanowi pewnego rodzaju kontynuację wydanego w 1998 roku tomu pokonferencyjnego zatytułowanego Teoria i praktyka kształcenia literackiego oraz językowego w latach 1918–1939. Przybliża ją do po­przedniego zbioru szkiców i artykułów nie tylko podejmowana problematyka, lecz również skład osobowy autorów, których udało się zaprosić do współpracy.

Publikacja powstała z myślą o zogniskowaniu wysiłków badaczy zajmujących się historią myśli polonistycznej. Jej celem jest zaprezentowanie wyników now­szych studiów poświęconych problematyce kształcenia literackiego i językowego w latach 1918–1939. Służyć ma ona pogłębianiu współczesnej wiedzy o znakomitym i inspirującym dorob­ku międzywojennej polonistyki szkolnej, a także – upowszechnianiu tej wiedzy w szerszych kręgach społecznych, zwłaszcza zaś w środowiskach nauczycieli, publicy­stów oświatowych oraz organizatorów i reformatorów oświaty.

SPIS TREŚCI

ROZDZIAŁ I. W trosce o poziom i wszechstronność edukacji polonistycznej Poszukiwania - eksperymenty – akty prawne

Maria Gołaszewska, Absolutyzacja wyobraźni. Esej o pewnym eksperymencie edukacyjnym
Alina Zabrotowicz, Książka nauczyciela
Dorota Amborska-Głowacka, Podstawowe uwarunkowania polskich przeobrażeń edukacyjnych w latach 1918-1939 a założenia ogólne systemu oświaty w Polsce po roku 1989
Mieczysław Łojek, W trosce o wyższy poziom edukacji polonistycznej uczniów szkół średnich w dwudziestoleciu międzywojennym

ROZDZIAŁ II. W kręgu współtwórców polonistyki szkolnej

Beata Gromadzka, Idee kształcenia polonistycznego w referacie Zygmunta Łempickiego ,,Polska i polskość w nauczaniu polskiego"
Barbara Bogolębska, Ryszarda Skalskiego refleksje nad polonistyką szkolną

ROZDZIAŁ III. Obraz tradycji literackiej w programach i podręcznikach szkolnych

Aneta Garstka, Twórczość Aleksandra Świętochowskiego na tle literatury pozytywizmu w szkolnej edukacji polonistycznej (okres międzywojenny)
Ireneusz Sikora, Młoda Polska w programach nauczania międzywojennego liceum

ROZDZIAŁ IV. Biblioteki szkolne oraz czytelnictwo dzieci i młodzieży

Józef Szocki, Biblioteki szkolne w procesie dydaktyczno-wychowawczym w dwudziestoleciu międzywojennym
Elżbieta Kruszyńska, Wokół literatury dla dziewcząt w okresie dwudziestolecia międzywojennego

ROZDZIAŁ V. Kształcenie językowe i język uczniowski

Bożena Kotula, Cele, treści i metody nauczania – dyskusje w dwudziestoleciu
Maria Dudzik, Ćwiczenia w mówieniu i pisaniu w programie nauczania języka polskiego w gimnazjum czteroletnim w latach 1934-1939. Niektóre problemy.
Katarzyna Węgorowska, Językowy świat wileńskiego Gimnazjum i Liceum SS. Nazaretanek (na podstawie wspomnień Janiny Hoppen-Zawadzkiej)
Leszek Jazownik, Między apoteozą a anatemą. W kręgu międzywojennych dyskusji nad rangą i znaczeniem nauki o języku w edukacji polonistycznej

Indeks nazwisk

 

Zegar

Kto jest teraz na stronie

Naszą witrynę przegląda teraz 19 gości 

Licznik odwiedzin

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterDzisiaj27
mod_vvisit_counterWczoraj12
mod_vvisit_counterW tym tygodniu39
mod_vvisit_counterW ostatnim tygodniu134
mod_vvisit_counterW tym miesiącu503
mod_vvisit_counterW ostatnim miesiącu543
mod_vvisit_counterWszystkie dni52125

Online (przez ostatnie 20 minut): 1
Twoje IP: 107.22.118.242
,
Dzisiaj: Wrz 25, 2017